Vanaf de geboorte vind een constante ontwikkeling plaats in het brein van jouw kind. Tijdens het eerste levensjaar leert een baby vooral door te spelen. Hij observeert zijn omgeving en de mensen om hem heen en neemt alle informatie razendsnel op. In het samenspel met de ouders, broers of zussen en andere mensen die nauw betrokken zijn met de baby, zullen heel wat vaardigheden worden geoefend. We zetten enkele grote mijlpalen tijdens het eerste levensjaar op een rijtje.
Van de geboorte tot 3 maanden
Hoewel je in de eerste maanden vooral de indruk krijgt dat je baby enkel slaapt en van borstvoeding geniet, maakt je kindje al kennis met de wonderlijke wereld om hem heen. Vanuit de favoriete lighouding (meestal op de rug), begint hij aan een ontdekkingstocht. In deze fase is het voor een kind vooral leuk om gestimuleerd te worden de dingen aan te raken die binnen zijn gezichtsveld hangen of liggen. Je kindje zal gefascineerd zijn door de vele kleuren, vormen en materialen.
Naarmate je kindje wat ouder en tegelijk ook sterker wordt, kan je het op de buik leggen. Op die manier stimuleer je de natuurlijke reflex om naar een object te kijken dat de aandacht trekt. De nekspieren zullen als zodanig worden versterkt en helpen je kindje met het leren om het hoofd op te tillen. Laat ook eens verschillende geluiden horen; til je kindje op en dans samen. Het is een heerlijke, ontspannende en tegelijk leerrijke manier om je kindje te helpen om zijn omgeving vanuit een ander oogpunt te ontdekken.
Van 4 tot 6 maanden
In deze boeiende fase van de ontwikkeling merk je dat de nekspieren al een stuk steviger zijn en dat je kindje zijn hoofd al goed overeind kan houden. Omdat hij dan ook al zelf rechtop kan zitten, wordt plots de leefwereld van jouw kleintje een stuk boeiender. Zet je kind tegen een stapel kussens en maak weer gebruik van de visuele stimulans om de wereld te laten ontdekken. Probeer maar eens een stukje speelgoed ergens in het zicht te leggen en vraag dan: “Waar is …?”. Je kind zal vanzelf om zich heen gaan kijken om te speuren naar het speeltje. Of houd het speelgoed boven zijn hoofd en laat hem proberen er naar te grijpen. Je zal op die manier de natuurlijke ontwikkeling van het evenwichtgevoel stimuleren.
Je kindje is al een echt mensje nu en hij wil graag betrokken worden bij wat er allemaal om hem heen gebeurt. Ook al zal hij heel veel dingen nog niet begrijpen of juist kunnen interpreteren; hij vindt het prachtig om bij je te zijn. Praat maar tegen je kind als je poetst of kookt, leg uit wat je aan het doen bent en waarom. Reken maar dat jouw baby met grote ogen zal volgen wat je doet en er niets van wil missen.
Van 7 tot 9 maanden
Inmiddels is jouw kindje al zodanig gegroeid dat het mogelijk is om je baby in bad te laten zitten. Hoewel het vaak nog te vroeg is om met echte badspeeltjes aan de slag te gaan, zal hij het ongetwijfeld leuk vinden om met het water te spelen. Het is dan ook een hele ontdekking om vast te stellen dat hij zichzelf nat kan maken door met het water te gooien. Dit is dan ook een mooi voorbeeld van een belangrijke ontwikkeling in zijn hersens: het besef van oorzaak en gevolg. Als ik dit doe, gebeurt er dat. Deze wonderlijke ervaring laat jouw kind ook stilstaan bij het feit dat hij er is. Hij maakt deel uit van deze wereld en hij kan er zelf invloed op uitoefenen.
Ook al is het maar in dit geval door zichzelf (of anderen) nat te maken. Stimuleer deze ontwikkeling verder door verstopspelletjes te spelen of, nog leuker, een toren met blokjes te laten omgooien. Het effect van deze handeling luidt een nieuwe fase in waarin hij zelf op zoek kan gaan naar spelletjes of activiteiten waarop hij invloed kan uitoefenen. Jouw kindje is nu niet meer alleen afhankelijk van hetgeen jij aanbiedt of doet. Hij bevindt zich nu al op een hoger neurologisch en lichamelijk niveau waarbij er een verandering optreedt van natuurlijke reflexen naar aangeleerde bewegingen.
Van 10 tot 12 maanden
Als je stilaan uitkijkt naar de eerste verjaardag, ben je in een fase gekomen waarin je kind zelf in staat is om zich te verplaatsen van de ene naar de andere plek. Als een volleerd ontdekker, kruipt hij door de kamer en geniet hij van zijn vrijheid. Hij hoeft nu niet meer te wijzen naar een speeltje dat zijn aandacht trekt; hij kan er immers zelf naar toe gaan om er mee te spelen. Je kan dit spelenderwijs stimuleren door een hindernissenbaan te maken. Gebruik kussens of zachte speeltjes waaronder of waarover hij kan klauteren en kruipen. Verstop er een speeltje onder waarnaar hij op zoek kan gaan. Je bevordert op die manier niet enkel de lichamelijke ontwikkeling, maar je creëert ook een stevige basis voor het zelfvertrouwen.
Het is geweldig als het lukt om over een groot kussen te kruipen, maar het is ook leerrijk om te ervaren dat jij er bent om hem op te vangen als het even mis gaat. Laat je samen met je kindje op de grond vallen en toon hem dat het normaal is om af en toe te vallen, en dan weer gewoon door te gaan. Je baby zal ook gaan beseffen dat het verstopte speeltje niet weg was, maar dat het gewoon uit het zicht was verdwenen. Dankzij dit groeiend besef van objectpermanentie, gaat er een hele nieuwe wereld voor hem open. De zoekspelletjes worden gevarieerder en de triomf bij het vinden van een verstopt speeltje, zal je kindje laten lachen van plezier.
Afhankelijk van de motorische ontwikkeling van jouw kindje, worden nu misschien ook al de eerste stapjes gezet. Dit is wellicht een van de grootste mijlpalen in ieder mensenleven. Jouw kindje is nu geen baby meer. Het is een groeiend individu dat met grote nieuwsgierigheid de “grote-mensen-wereld” wil ontdekken.
Als ouder sta je iedere dag weer versteld van de snelheid waarbij jouw kind zich ontwikkelt. Geniet van deze fases, en besef dat jij als ouder onmisbaar bent in dit proces.