Je hebt alles geprobeerd om zwanger te worden maar het lukt niet. Wat zijn de mogelijkheden? Dit artikel gaat over hulp bij zwanger worden door middel van vruchtbaarheidsbehandelingen om je weer op weg te helpen.
Naast de bekende ivf-techniek, zijn er namelijk nog heel wat andere mogelijkheden voor zwanger worden en vruchtbaarheid verhogen. Enerzijds zijn er tal van medisch begeleide technieken, anderzijds zijn er de alternatieve methoden.
Hoe kan ik zwanger worden?
Eerst en vooral zal je zelf een mentale stap moeten zetten om te accepteren dat het zwanger worden voor jou niet zal verlopen in de intimiteit die je had verwacht. Er zullen heel wat artsen en verpleegkundigen betrokken worden bij het proces om zwanger te worden. Het is belangrijk dat je je dit realiseert voordat je de weg inslaat van de medische ondersteuning om je kinderwens in te vullen. Informeer je daarom goed over de mogelijke behandelmethodes, de betrokken geneesheren en de ziekenhuizen die voldoende kennis en ervaring hebben met deze trajecten. Daarna kan je de stap zetten om de behandeling te kiezen die het best past bij jou en je partner.
Ovulatie-inductie (OI)
Bij de meeste vrouwen die zwanger willen worden middels een medisch begeleide voortplantingstechniek, wordt in eerste instantie gekozen voor ovulatie-inductie (OI), ook wel ovulatiestimulatie genoemd. Aangezien bijna één derde van de vruchtbaarheidsproblemen bij vrouwen te wijten is aan ovulatiestoornissen, kunnen de medicijnen van OI goed helpen. Deze medicatie reguleert en stimuleert de eisprong. Eigenlijk wordt het lichaam wijs gemaakt dat de oestrogeenspiegel laag is. Zodra de hersenen dit signaal ontvangen, zal er een reactie volgen met een hogere aanmaak van FSH en LH. Dit zijn de hormonen die de ovulatie stimuleren.
Dit behandeltraject kan gedurende drie tot zes maanden worden gevolgd. Een voordeel van OI is de lage kostprijs van de medicijnen. Daartegenover staan wel een aantal mogelijke bijwerkingen die een flinke impact op jou en je lichaam kunnen hebben. Denk hierbij aan bijvoorbeeld hoofdpijn, pijnlijke borsten, stemmingswisselingen en braken. Maar er is ook een verhoogd risico op ovariële cysten en vergrote eierstokken. Het is dan ook van groot belang dat je de aanwijzingen van de arts nauwkeurig opvolgt en je goed laat begeleiden.
Kunstmatige inseminatie: Intra-uteriene inseminatie (IUI)
Deze techniek is beter gekend onder de naam “kunstmatige inseminatie”. Het is een behandelmethode die minder ingrijpend en minder duur is dan andere medisch begeleide voortplantingstechnieken, zoals ivf. Gedurende drie tot zes maanden kan je dit traject doorlopen. Als dit niet tot een succesvol resultaat leidt, zal je behandelend geneesheer samen met je gaan kijken naar een andere oplossing. IUI blijkt zeer geschikt te zijn bij vrouwen met endometriose, bij mannen met een verminderde vruchtbaarheid en bij paren waarbij er sprake is van onverklaarbare onvruchtbaarheid. Het slagingspercentage ligt rondom de 13 % en hangt nauw samen met de leeftijd van de vrouw, de kwaliteit van het sperma en de duur van de kinderwens.
In grote lijnen komt het er bij IUI op neer dat het sperma een extra duwtje in de rug krijgt. Er worden immers een groot aantal zaadcellen, tijdens de ovulatie, rechtstreeks in de baarmoeder van de vrouw aangebracht. Hierdoor bereiken meer zaadcellen de eileider en is er een grotere kans op bevruchting. Om nog een extra handje te helpen, kan de arts besluiten om ovulatiestimulerende medicijnen voor te schrijven. Op die manier zal de vrouw meerdere eicellen aanmaken en wordt de kans op een succesvol resultaat nogmaals verhoogd.
Micromanipulatietechnieken
In een aantal gevallen kan het raadzaam zijn om gebruik te maken van macromanipulatie. Dit wil zeggen dat de ei- en/of de zaadcellen op medische wijze worden gemanipuleerd om een extra handje te helpen met de bevruchting of de innesteling. Hiervan kan onder andere sprake zijn als het sperma te weinig voorwaarts bewegende zaadcellen bevat (minder dan een half miljoen) of als de vrouw slecht reageert op ovariële stimulatie (minder dan vijf eicellen).
Enkele mogelijke technieken van micromanipulatie zijn:
Onvruchtbaarheid mannen: ICSI
Als de man verminderd vruchtbaar is, blijkt dit een zeer succesvolle methode te zijn. Door het feit dat het sperma niet door de buitenste schil van de eicel kan dringen, kan er geen bevruchting plaatsvinden. Dankzij intracytoplasmatische sperma-injectie, oftewel ICSI, wordt de zaadcel meteen in de eicel geïnjecteerd. Vervolgens wordt de eicel in de baarmoeder geplaatst en vindt er, in maar liefst 90 % van de gevallen, een bevruchting plaats.
Sperma-aspiratie
Als de dokter vaststelt dat de zaadvloeistof bij de man geen zaadcellen bevat (bijv. bij weefselbeschadiging na een infectie of bij een aangeboren afwijking), kan besloten worden om over te gaan tot sperma-aspiratie. Het sperma wordt dan uit de bijbal opgezogen of rechtstreeks uit het testikelweefsel gehaald. De man zal hiervoor onder anesthesie worden gebracht. Omdat het sperma dat op deze wijze wordt verkregen, meestal weinig beweging vertoont, zal dit voortplantingstraject worden opgevolgd door ICSI (zie eerder).
Assisted Hatching (AH)
Hoewel deze techniek in Nederland behoorlijk omstreden is, wordt ze in Duitsland en België wel toegepast. Het is een behandelmethode waarbij een sneetje wordt gemaakt in de buitenste laag van de bevruchte eicel. Op die manier kan het embryo zich sneller ontwikkelen en kan de innesteling makkelijker plaatsvinden. Het is een micromanipulatieve techniek die vooral nuttig kan zijn bij vrouwen boven de 40 jaar die alsnog zwanger willen worden.
GIFT
Deze variant op de welbekende ivf-techniek brengt de zaadcellen en de eicel samen buiten het lichaam, waarna deze meteen in de eileider worden geplaatst. Daar kan dan de bevruchting plaatsvinden. Een belangrijke voorwaarde voor GIFT, oftewel gamete intrafallopian transfer, is dat de vrouw gezonde eileiders moet hebben.
Aangezien de bevruchting bij deze techniek in het lichaam van de vrouw plaatsvindt, kan dit bij een bepaalde groep van mensen, een aantal ethische en/of religieuze bezwaren wegnemen. Dit staat dan ook in contrast tot ZIFT, oftewel zygote intrafallopian transfer, waarbij de bevruchting wel buiten het vrouwelijk lichaam plaatsvindt. Het embryo (de bevruchte eicel) zal in dat geval op medische wijze in de eileider worden aangebracht.
Zwanger worden duurt lang
Zwanger worden middels een medisch begeleide voortplantingstechniek kan een traject zijn van lange duur. Garanties kunnen nooit worden gegeven en een maand, een week of zelfs een dag kunnen een eeuwigheid lijken. Altijd weer wachten op de volgende stap, altijd weer hopen op een positieve uitslag. Probeer positief te blijven en accepteer de hulp en ondersteuning van de mensen om je heen. Hoewel jij en je partner mogelijk ieder een eigen manier hebben om met de druk, de onzekerheid en de teleurstellingen om te gaan, hebben jullie elkaar hard nodig. Vergeet dan ook niet om aandacht te blijven besteden aan je relatie. Het zal straks de basis moeten vormen voor jullie nieuwe gezin.