De eerste drie maanden van je zwangerschap zijn nu achter de rug. Voor vele aanstaande ouders is dit een belangrijke mijlpaal. Het risico op een miskraam is nu met 65 % afgenomen en met die gedachte kunnen ze echt gaan genieten van de stilaan groeiende buik. Het is ook een geschikt moment om familie en vrienden op de hoogte te brengen van het heuglijke nieuws! Je kindje is nu 11 weken oud, circa 78 mm groot en weegt ongeveer 25 gram.
Lichaam is compleet, maar zeker nog niet klaar
Het lichaam van je kindje is al helemaal compleet. In normale omstandigheden zit nu alles er op en er aan. De ingewanden zijn dieper in het lichaam gaan liggen. De alvleesklier produceert insuline en de lever scheidt gal af. De uitwendige geslachtsorganen van jouw dochter of zoon blijven verder groeien. Hoewel deze ontwikkeling in een snel tempo verloopt en je kindje op een 3D-echo al helemaal ‘af’ lijkt, kan hij nog niet overleven buiten de baarmoeder. De inwendige organen, zoals bijvoorbeeld de longen, zijn in de dertiende week immers nog niet volledig ontwikkeld.
De eerste geluiden waarnemen
Samen met de ontwikkeling van het lichaam, is nu ook de nek volgroeid. Hierdoor kan jouw baby zijn hoofdje bewegen. De stembanden ontwikkelen zich vanaf deze week en zullen er later voor zorgen dat jouw kindje zich flink kan laten horen. De ogen komen aan de voorkant van het hoofd te zitten en de oren nemen hun definitieve plaats in. Uit een aantal onderzoeken is gebleken dat jouw kindje nu al geluiden kan waarnemen. Het gaat vooral om het ‘horen’ van geluiden via voelorganen op de huid waarmee de vibraties van buitenaf worden opgevangen. Het daadwerkelijk horen met de oren zal nog even op zich laten wachten, want de oortjes zullen pas volgroeid zijn na 24 weken.
Overal water
Hoewel jouw baby in week 13 al tussen 25 en 30 gram weegt, bestaat dit gewicht voor ongeveer 90 % uit water. Ook rondom zijn kleine lichaam bevindt zich heel wat water. Het vruchtwater in de baarmoeder is perfect om in te zwemmen, maar ook om eventuele stoten van buitenaf op te vangen. Als de moeder een ongeluk zou krijgen of als ze zou vallen, kan het vruchtwater als een soort van stootkussen de baby beschermen.
Het kan natuurlijk gebeuren dat jouw baby een beetje vruchtwater inslikt. Dat is helemaal niet erg. Dit water wordt vanzelf weer uitgeplast. Deze steriele urine wordt vervolgens weer opgenomen door het vruchtwater dat zichzelf steeds ververst. Later in de zwangerschap zal je wellicht ook merken dat je baby de hik heeft nadat hij wat vruchtwater heeft gedronken. Het is een grappig en bijzonder gevoel om iedere hik te voelen.
Medische controles in de vierde maand
In de loop van deze maand zullen een aantal medische controles plaatsvinden. Je verloskundige of arts zal zelf bepalen welke onderzoeken er op een bepaald moment worden ingepland. Een en ander is afhankelijk van de werkwijze van jouw behandelaar en mogelijke specifieke behoeften van jouw zijde.
In ieder geval zal er een controle plaatsvinden van jouw gewicht (hoeveel ben je inmiddels aangekomen), je bloeddruk (te hoog of te laag) en je urine (onderzoek op suiker en eiwit). Door betasting van je buik aan de buitenkant zal de grootte en de hoogte van de baarmoeder wordt vastgesteld. Je handen en voeten worden bekeken om na te gaan of er sprake is van eventuele vochtophopingen of spataderen. Ook wordt de hartslag van je kindje gecontroleerd (een heerlijk moment om van te genieten).
Bereid jezelf steeds voor op deze controles. Houd een lijstje bij met alles dat je wil vragen. Het komt zo vaak voor dat je achteraf bedenkt dat je nog heel wat dingen bent vergeten te vertellen. Noteer eventuele lichamelijke of andere ongemakken die je ervaart, zodat je gerustgesteld kan worden of voor verder onderzoek kan worden doorverwezen.
Problemen met je gebit
Je bent zwanger en eigenlijk wil je de hele dag lachen! Je bent gelukkig (ondanks eventuele zwangerschapskwaaltjes) en je wil iedereen laten weten dat je intens geniet van het groeiende kindje in je buik. Maar wat als je plotseling opmerkt dat je mond er helemaal niet meer mooi uitziet? Hoewel er zelden iets over wordt gezegd of geschreven, is ook jouw gebit tijdens de zwangerschap een makkelijke prooi voor de hormonen. Je tandvlees gaat immers opzwellen, net als andere slijmvliezen. Daardoor raakt het ontstoken en gaat het sneller bloeden. Diezelfde hormonen maken jouw tandvlees ook gevoeliger voor bacteriën en tandplaque, die tot ontstekingen en tandbederf kunnen leiden.
Om jouw zwangerschap door te komen met een stralende glimlach, kan je de volgende adviezen in acht nemen. Poets je tanden meerdere keren per dag met een tandpasta met fluoride (bescherming tegen gaatjes). Vergeet niet om ook je tong te borstelen met je tandenborstel omdat je daarmee het aantal bacteriën in je mond nog verder kan terugdringen. Tegelijk krijg je er ook een frisse(re) adem van en dat is toch ook weer mooi meegenomen. Ga bij voorkeur in het begin van je zwangerschap langs bij de tandarts voor controle en reiniging, ook als je (nog) geen klachten hebt. Op die manier kan de tandplaque preventief worden verwijderd en kunnen verdere problemen worden voorkomen, of in ieder geval verkleind.
Snurken
Misschien heb je nooit eerder gesnurkt en verneem je nu van je partner dat je iedere nacht een flink concert produceert. In de meeste gevallen is het snurken tijdens de zwangerschap onschuldig en slechts een vorm van ongemak voor zowel de snurker als degene die er naast slaapt. Een verstoorde nachtrust is voor niemand prettig en, met jouw toegenomen vermoeidheid tijdens de zwangerschap, heb je net extra rust nodig. Je kan proberen het snurken te verminderen (of te voorkomen) door niet te gaan slapen met een verstopte neus of door je hoofd een stuk hoger te leggen. Zorg er ook voor dat je gewicht onder controle blijft, want extra gewicht kan bijdragen aan snurken.
In uitzonderlijke gevallen kan het snurken tijdens de zwangerschap wijzen op zwangerschapsdiabetes of slaapapneu. Door deze slaapaandoening stop je meermaals kort met ademen terwijl je slaapt. Meld dus zeker altijd het snurken tijdens je eerstvolgende controle bij de arts of verloskundige.
Een derde van je zwangerschap zit er nu op. De meest kritische periode is achter de rug en nu kan je je eindelijk gaan verheugen op je groeiende buikje. Tegen het einde van de vierde maand zal je wellicht uit je gewone kleren zijn gegroeid. Je kindje ontwikkelt zich volop verder en zal zich vanaf week 14 warm houden met een laagje nesthaar dat hem als een soort wollig dekentje omarmt.