Denk eens aan een willekeurig gezin. Komt er bij jou nu ook als eerste dat beeld op dat we vaak in de media zien? Die foto waarop een blije mama en papa samen met twee lachende kinderen staan? Hoewel we uiteraard graag in een dergelijke picture perfect geloven, is de realiteit in veel gevallen anders. Denk bijvoorbeeld aan de situatie waarin een familielid aan drugs of alcohol verslaafd is. Of het nu om een ouder of een broer(tje) of zus(je) gaat, het heeft grote invloed op een kind. Hoe kun je een kind hiermee helpen omgaan?
De invloed van een verslaving op jonge kinderen
Baby’s en jonge kinderen zijn zich nog niet bewust van de verslaving van een gezinslid. Maar zeker een verslaafde ouder kan een zeer negatieve invloed hebben. Een drugs- en alcoholverslaving beheerst iemands leven, waardoor er minder aandacht is voor hun kind. Daarnaast kunnen ze, wanneer ze onder invloed zijn, de benodigde zorg en aandacht niet geven. Tot slot hebben verslaafden vaak een onregelmatig eet- en slaappatroon, en een ongezonde financiële situatie.
Zo beïnvloedt een verslaafd gezinslid een wat ouder kind
Vanaf een jaar of acht worden kinderen zich meer bewust van een verslaving. Op deze leeftijd gaat de mentale invloed van een verslaving meer een rol spelen. Zo moeten kinderen leren omgaan met de problemen van het verslaafde gezinslid, en zullen ze met vragen komen te zitten. Ook kunnen ze gevoelens van schuld en schaamte ervaren.
Vaak willen mensen graag sterk overkomen op een kind, door mooi weer te spelen of alles te ontkennen. Dat is echter zeker niet aan te raden. Zo is het allereerst belangrijk om open en eerlijk te communiceren over je verslaving. Probeer in woorden en taal die passen bij de leeftijd van je kind uit te leggen wat er aan de hand is. Geef ruimte vragen te stellen, en probeer deze zo goed mogelijk te beantwoorden. Geef je kind ook de mogelijkheid gevoelens te uiten, en geef aan deze te erkennen. Waak ervoor valse beloftes te doen tot slot.
Aan een gezonde gezinsdynamiek werken
Niet ieder gebruik van alcohol of drugs hoeft gelijk problematisch te zijn. Hoeveel ouders zijn er bijvoorbeeld niet die ’s avonds bij het eten een wijntje drinken? Maar heeft gebruik van alcohol een negatief effect op je eigen fysieke en mentale welzijn, of dat van een kind in het gezin? Of overheerst het je leven? Dan is het zaak om actie te ondernemen. Zo kun je proberen zelfstandig af te kicken, of kiezen voor een directe opname in een afkickkliniek.
Zowel fysiek als mentaal afkicken, met extra aandacht voor gezinstherapie
Afkicken is geen gemakkelijk proces, en bevat allerlei facetten om het een succes te maken. In een afkickkliniek is de eerste stap om fysiek af te kicken. Je lichaam moet ontgiften en een nieuwe balans zoeken nu de verslaving niet gevoed wordt. Verder is het ook zaak de mentale kant van de verslaving aan te pakken. Hierbij leer je de onderliggende oorzaken te zoeken en hier op een betere manier mee om te gaan, en je leven na de verslaving vorm te geven. Om van het gezin weer een ondersteunende en veilige omgeving te maken, kan ook gezinstherapie van groot belang zijn. In een behandelingscentrum kunnen gezinsleden aan de behandeling deelnemen, en een begin maken de gevoelens van verbondenheid en zorgzaamheid weer te herstellen.